BİSMİHİ TEALA.

Şöyle bir söz vardır.

”akaidde tercih söz konusu değildir.”

aslında mezkur durumu ifade eden bu söz bir bakıma caiz isede bir bakımada değildir.

yani adamına göre caiz olup olmama durumu var.bir kişi kelam ilminde müçtehid değil iken böyle tercihler yapamaz.yaparsa heva ve hevesine uymuş olur ki ayet ile bu yasaklanmıştır.

Lakin kelamda müçtehid olanlar böyle tercihleri ancak ellerindeki deliller ile yapabilir tercihde bulanabilirler.

misal: fahreddin razi (rahmetullahi aleyh) eşari iken bazı meselelerde maturide’ye meyletmiş hat da İmam Azam’ın (Rahmetullahi aleyh) görüşünü tercih etmiştir.

Yine İmam Pezdevi (rahmetullahi aleyh) İmam-ı Maturidi’ye (rahmetullahi aleyh) bile itiraz bazı hususlarda itiraz etmiştir.

Yine Seyyid Cürcani ile İmam Taftazani (rahmetullahi aleyhima) hakkında aynı şeyleri mümkündür.

yine İmam Kerhi ve İmam Cessas (rahmetullahi aleyhima) hazretleri gibi allame zevatda akaidde Maturudi olmalarına rağmen 1-2 hususda Eşariyi bile değil Mutezileyi tercih etmişlerdir.Doğru veya yanlış bizim şu anki mevzumuz bu değildir.

Hanefi olupda Eşari olanlar var.Seyyid Curcani ve Taftzani (rahmetullahi aleyhima)gibi.Yine Şafi olupda Maturidi olanlar var.

Mesele şu.: özetlersek müçtehid olmadan bunlar arasında tercih yapmak kişiyi alabora edebilir bu dalgalı ve derin denizde.

Misal diyaloğcular gibi; yani iddia etdikleri meselelerde tercih ettikleri görüşleri daha önce kimler tercih etmiş kelam ehli tarafından.

Bunların delillerini sunmaları lazımdır.Ya da müçtehid olmaları lazımdır ki biz onların böyle olmadıklarını biliyoruz.