BİSMİHİ TEALA

Zaruret kavramı sözlük olarak ızdırar mastarından isim olup muhtaç ve mecbur etmek demektir. Istılahi olarak fıkhi bir terim olduğundan dinin haram kıldığı (geniş mana olarak yasakladığı) bir şeyi yapmaya zorlayan şeyi ifade eden bir terimdir. (Mecelle, c:1 sh:76)

Dolayısıyla bir şeyi zaruret kavramının içerisine sokmak için o şeyden çıkış yolunun bulunamaması, başka çare kalmaması gerekir. Eğer bu şekilde bir durum ortaya çıkarsa o zaman zaten ”zaruretler haram olan şeyleri mübah kılar.” (Mecelle, madde,21) kaidesi gereği yapılması haram (veya yasak) olan şeyi yapmak zaten bir mecburiyettir. Eğer bu şey kişinin canına zarar verecek bir şey olur, ve kişi o şeyi yapmasa zaten mes’ul olur. Tıpkı açlık ve susuzluk esnasında helal yiyecek bulma ihtimalinin olmadığı bir ortamda domuz eti yemek ve şarap içmek gibi.

Bundan dolayı bir kadının araba kullanmasını zaruret kavramı içerisine sokmak biraz müşkil bir meseledir.

Sahih ve sünen türü hadis kitabların da bulunmayan sadece musannef türünden bir kaç eserde bulunan, dolayısıyla sıhhat durumu oldukca zayıf olan bir eser (hadis) şu şekilde gelmektedir: ” النبي صلى الله عليه وسلم نهي النساء عن ركوب الخيل ” (resulullah <Sallallahu aleyhi ve sellem> kadınları eğere (ata) binmekten yasakladı.)

Öncelikle zayıf bir hadisten fıkhi hüküm ihdas etmek zor bir husustur. Zira usül uleması zayıf hadisin sadece amellerin fazileti noktasında kabul edilebileceğini ifade etmektedirler. Bu meselenin bir yönü

Resulullah (Sallallahu aleyhi ve sellem) dönemin de at bir savaş vasıtası olması hasebiyle kadınların ata binme ihtiyacı hasıl olmamaktaydı. Zira resulullah (Sallallahu aleyhi ve sellem) annelerimizi (radıyallahu anhunne ecmain) yanında götürdüğünde tesettüre daha uygun olan develerin üzerine hedvec koydurarak götürmekteydi. Bundan dolayı zamanın kadınları ata binmektense deveye binmeyi tercih ediyorlardı.

Bununla beraber bir takım bazı muhaddisler bu hadis için şu yorumda bulunmuşlardır.

Ata binmeye ihtiyaç duyan kadınlar kendilerini sağa sola gösterme sevdasında olan kadınlardır. Bu da iki sebebten dolayıdır. Bunu ya kibrinden yapar veya gösteriş yapmak için. Kadının gösteriş yapması kadına yakışan bir husus olmamaktadır. Kaldı ki ata gösteriş için binmek sadece kadın için olmayıp erkek için de caiz değildir.

Dolayısıla kadının araba kullanması caiz değil demek mümkün olmamakla beraber günümüz şartları içerisinde kullanmaması takvaya daha muvafıktır.