BİSMİHİ TEALA
حسن الخلق نصف الايمان
“Güzel ahlak imanın yarısıdır.”H.Şerif ”
Güzel Ahlakı başlıca şu maddelerde toplayabiliriz:
1-İhsan:İyi davranma,karşılıksız verme,ALLAH’ı (Celle celaluhu) görür gibi ibadet etmek
2-İhlas:Katışıksız,şirkten,riyadan,ucubdan uzak, ibadeti ALLAH (Celle celaluhu) için yapmak
3-İsar:Nimette mü’min kardeşini tercih,külfette kendini ondan öne geçirmek
4-Sünnet’e tabi olmak
5-İstikamet:Kur’an ve Sünnet çizgisinde olmak
6-İbadet ve maişette orta yolu tutmak:Peygamberimizin (Sallallahu aleyhi ve sellem) Sünneti’nde haber verdiği şekilde ibadette bulunmak.Bunu aşmak iktisadı-orta yolu- bozar.İfrat ve tefritten uzak ibadet.Maişet konusunda ne cimri ne de savurgan olmak.
7-Kendi nefsinin ayıpları ile meşgul olup başkalarının ayıpları ile uğraşmayı terketmek.
8-İnsaf sahibi olmak:Fıtratı zorlamamak.İşçisine,hizmetçisine,hayvanına insaflı davranmak.
9-Bazen ruhsatlarla amel etmek:Ruhsatla amel bazen farz bazen vacip bazen de müstehap olur.
10-İnanılması gereken inanç esaslarına teslimiyetle iman:Te’vil ve yorum ile hakikati saptırmamak.
11-İmkanları olmakla beraber hayatında, fillerinde,sözlerinde fakir hayatı yaşamak:Zengin kişi için zillet de,kibir de haramdır.
12-Cimrilik yapmadan infak etmek.
13-Irzı korumak için malı infak etmek:Irz,namus,mukaddesat için malın tamamını harcamak gerekiyorsa harcamak.
14-İyiliği emretmek.
15-Şüpheden kaçınmak:Söz,yiyecek,içecek ve giyeceklerde şüpheden kaçınmak.
16-Kendisinde sakınca bulunmayan şeylerden sakınca olabilir düşüncesi ile dikkatli davranmak.
17-İnsanların arasını düzeltmek.
18-Eza veren şeyleri yoldan gidermek.
19-İstişare yapmak.
20-İstihare yapmak.
21-Edep sahibi olmak.
22-İnsanlardan faziletli olanlara , zaman ve mekandan şerefli olanlara saygı gösterip,yüceltmek.
23-Mü’mini sevindirmek.
24-Şaşkınlığa düştüğünde hakikati arayıp irşadı için ehlinden yardım talep etmek.
25-İrşad etmek.
26-Öğretmek ve terbiye etmek kasdı ile irşatta bulunmak.
27-Selamı yaymak ve selama önce başlamak.
28-Komşuya ikram.
29-Dilencinin isteğine istemeden önce cevap verme:Peygamberimiz (Sallallahu aleyhi ve sellem) yanında verecek birşeyi olmadığında bile dilenciyi boş çevirmeyip,dua etmiş,yol göstermiş.
لا (yok) lafzını Kelime-i Tevhid dışında kullanmamıştır.
30-Başkasının sana yaptığı az hayrı çok görmek,kabul etmek.
31-Kendinden başkasına olan hayrı da çok az ,hakir görmek.
32-İnsanlar arasındaki otoritesini hayırda kullanmak.
33-Bütün gücünü hayırda harcamak.
34-Müjdelemek.
35-Tebessüm ve güler yüzlü olmak.
36-Mütevazi olmak.
37-Hemen tevbe ile günahları takip etmek.
38-İyilik ve takvada yardımlaşmak.
39.Teennili iş yapmak (Acelenin zıddı)
40-Evini ve geçimini düzene koymak.
41-İbadet niyetiyle tefekkür etmek.
42-Kibirlenen kişiye kibirlenmek.
43-İnsanlara kıymeti ölçüsünde muamele,ali adama adi ,adi adama ali muamele ,zulüm ve ahlaksızlık olur.
44-Mühimler içinde en mühimi öne almak.Cihad anında cihadı seçmek gibi.
45-Zorluklara karşı direnmek.
46-İnsanların hatalarını görmezden gelmek.
47-İnsanlardan gelecek eza ve sıkıntılara ALLAH (Celle celaluhu) rızası için katlanmak.
48-Tebrik etmek.
49-Kader’in cereyan eden sürecine teslimiyyet.
50-İnsanlara eza vermeyi,sırlarına vukufiyeti,düşmanlığı,zorluk çıkarmayı,
gösterişi terketmek.
51-Bıkkınlığı def’ için o an yapılan ibadetten başka bir ibadete geçmek.
52-ALLAH’ın (Celle celaluhu) verdiği nimetleri anlatmak.
53-Din kardeşini ve hayır yardımcılarını çoğaltmak.
54-Güzel giyinmek.
55-Güzel isimle isimlenmek,çirkin lakab var ise terketmek.
56-Aileye,çoluk çocuğa harcamada cömert davranmak.Aileye harcamak infak kabul edilir.
57-Zulümden,yasak ve töhmet getirici söz ve yerlerden uzak durmak.
58-ALLAH (Celle celaluhu) ile barışık olmak.yani yönelişin ona olması.
59-Tıbb-ı Nebevi ile tedavi olmak
60-Dünyevi ve Uhrevi kıymeti olan işlerde sebat etmek.
61-ALLAH’a (Celle celaluhu) güvenmek.
62-Nefisle cihad.
63-Maslahatları elde etmek.
64-ALLAH (Celle celaluhu)için sevip, ALLAH (Celle celaluhu) için buğzetmek.
65-Hilm (yumuşaklık) sahibi olmak.Hilm vakarı ile olmalı ve zillet içermemeli.
66-Haya
67-Emaneti,sözü,ırzı muhafaza etmek.
68-Hüsn-ü zanlı olmak ve güzel bir şekilde susmak.Konuşulması gereken yerde susmak doğru değildir.
69-Sözü, düşünerek en güzel şekilde ifade etmek.
70-Helal rızık talep etmek.
71-İnsanlarla güzel münasebetler kurmak.
72-Salihlere,fakirlere,alimlere,din kardeşlerine,misafire hizmette bulunmak.
73-Huşu’ sahibi olmak,ALLAH (Celle celaluhu) korkusundan titremek.
74-Bütün işlerde ALLAH (Celle celaluhu) korkusunu ölçü almak.
75-Harbi (şavaşılan) kafirlere hile yapıp onları aldatmak.
76-Fesatları def’ etmek.
77-Tefekkür ve ibret ile bakmayı devamlı kılmak.
78-İlim talebinde son derece gayretli olmak.
79-ALLAH’a (Celle celaluhu) karşı kendisini zelil hissetmek.
80-Geçiminde güzel yönlü,yumuşak olmak.
81-Küçüklere,miskinlere,yetimlere,hayvanlara,hastalar a merhametli davranmak.
82-Meclislerde aşağıya oturmak.
83-ALLAH’tan (Celle celaluhu) ümit kesmemek.
84-Başkalarına karşı ince anlayışlı olmak,yufka yüreklilik.
85-Dünya’dan ihtiyaç fazlasından el çekmek.
86-Cömertlik
87-Müsamahakar olmak.
88-Tanımadığı kimse de olsa selam vermek.
89-Şeceat(ölçülü cesaret) sahibi olmak.Korkaklıkla cesurluk arası mertebedir.
Yerli yerince ve zamanında.
90-Seciyeli ve karakterli olmak.
91-Hayır işlerini bitirmede aracı olmak,müsbet torpil.
92-Nimetlere şükür,insanlara teşekkür edebilmek.
93-Sabır,belalara,nehiylere,ibadetlere.
94-Doğru sözlü olmak.
95-İşlerde önce barışı tercih etmek.
96-Sadakat
97-Sohbet,dostluk,kardeşlik.
98-Akraba ziyareti
99-Susmak
100-Oruç tutmak
101-İnsanları nefret ettirecek hallerden uzak durup,nefsi nefret halinden kontrol altına almak.
102-İçi temizleme,kalp temizliği.
103-İffet,namusluluk
104-Adalet
105-Affetmek
106-Uzlete çekilmek
107-Hayır için en yüksek düzeyde çaba.
108-ALLAH (Celle celaluhu) için gadaplanmak
109-ALLAH (Celle celaluhu) için gayrete gelmek
110-Gıpta edileceklere gıpta etmek
111-Şiddetli zor anlarda namaza sığınmak.
112-Firaset (ileri görüşlülük) sahibi olmak
113-Gerekli olanı yapmak
114-Haklıya hakkı vermek,hakkı kabul etme.Neticesi acı bile olsa hakk sözü kabullenme.
115-Kanaatkar olmak
116-İnsanların ihtiyaçlarını gidermek.
117-Kini yutmak.
118-Yetime kefil olma.Koruma,gözetme,ihtiyaçlarında yardım.
119-Gelen kişiyi karşılamak.
120-Taharate ve eserler devar olan namazlara,faydalı şeylere sarılmak.
121-İdareli geçinip,insanlara yumuşaklıkla muhatap olmak.
122-Nefs muhasebesi yapıp,nefsin kötü arzularına muhalefet etmek.
123-İnsanlarla geçimi iyilikle temin.
124-Ehline ve bilene Hakk’ı bildirme,Layık olana vekıymetini bilene …
125-Ehl-i Beyt’e sevgide bulunmak.
126- Hak edene mükafaat vermek.
127-Az ve ölçülü şaka yapmak.
128-Kötülüklerden yasaklamak.
129-ALLAH (Celle celaluhu) için nasihat etmek.
130-İmrenilecek bir hal ve tavır takınmak.
131-Vera,takva sahibi olmak
132-Nefsin kötü arzularını ve yakini hazmetmek.Kötü arzuları temizleyip,yakini kendisinde oluşturmak.Tereddütsüz imanı elde etmek.