ŞİİLERİN SAHÂBEYE BUĞZETMELERİNİN SEBEBİ
İranlılar, İran’ın Hz. Ömer’in (radıyalalhu anh) hilafeti zamanında fethedilmesi, birliğinin bozulması ve güçünün kırılması üzerine, Hz. Ömer’den (radıyallahu anh),dostlarından ve askerlerinden intikam almak istediler. Onların, kaybettikleri iktidarı tekrar ele geçirme çabaları ve bu konudaki aşırı ihtirasları, İran Yahudilerinin, bu bölgedeki Müslümanlar arasında fitne tohumları ekmek için, fevkalâde müsâit bir ortam bulmalarını sağladı. Ortak noktalardan birisi, İran melik’i Yezdcurd’un kızı Şehrbânü’nun, İranlı diğer esirlerle birlikte Medine’ye getirilmesinden sonra, Hüseyin bin Ali (radıyallahu anh) ile evlenmiş olmasıdır.
Yahudilerin, mü’minlerin emiri Müslümanların halifesi Hz.Osman’ı şehid etmeleri ve bilgisi dışında Hz.Ali’nin (radıyallahu anh) arkasına sığınmaları, Hz. Ali’nin (radıyallahu anh) ve evlâdının velâyetlerini ve hilâfetlerini iddia etmeleri üzerine, İranlılar Hz.Ömer’den (radıyallahu anh), dostları ve İranı feth eden ashâbtan, hilafeti zamanında İslâm fetihlerini doruk noktasına ulaştıran, eğrilikleri doğrultan ve asileri sürgün eden Hz.Osman’dan (radıyallahu anh) intikam alma konusunda, Yahudilere yardım ettiler. Böylece İranlılar, bilhassa Ali bin Hüseyin’in (radıyallahu anh) ve onlarca mukaddes bir sülale olan Sâsâni soyundan gelme İran meliki Yezdcurd’ün kızı Şehrbânü’dan dolayı İranlı kabul edilen çocuklarının kanlarının akması üzerine bu bozguncu ve isyânkâr Yahudilere yardımlarını arttırdılar.
İranlıların çoğu, işte bu sebeblerden dolayı Şii oldular; Sahâbeye, özellikle İran fatihi ve Mecûsi ateşini söndüren Hz.Ömer ve Hz. Osman’a (radıyallahu anhuma) sövmekle teselli buldular.Böylece onlar,Yahudilerle birleştiler; bu gâyenin tahakkuku için onlarla işbirliği yaptılar;onların yoluna uydular,metotlarını benimsediler.
Uzun süre iran’da ikamet eden ve İran tarihini derinlemesine inceleyen İngiliz müsteşriki Browne,bu konuda şöyle der: <<İranlıların 2.Halife Hz.Ömer’e (radıyallahu anh) düşman olmalarının en önemli sebebi,Hz.Ömer’in (radıyallahu anh) Acem ülkesini fethetmesi ve Sâsânilerin iktidârına son vermesidir.Her ne kadar onlar, bu düşmanlıklarına,dini ve mezhebi bir şekil vermişlerse de, düşmanlıklarının gerçek sebebi, dini ve mezhebi değildir.>>
Aynı müsteşrik, bir başka yerde, daha açık olarak şunları yazar: << İranlıların, Hz.Ömer bin Hattab’a (radıyallahu anh) düşman olmalarının sebebi, onun Hz. Ali ve Hz. Fâtima’nın (radıyallahu anhuma) haklarını gasbetmeş olması değil, tersine İran’ı fethetmesi ve Sâsâni hâkimiyetine son vermiş olmasıdır.>> Browne, daha sonra İranlı şairin şu beyitlerini zikreder:
‘’ Ömer, Samanilerin uzun saltanatına son verdi. İran meliklerinin en büyüklerinden olan Çemşid oğullarının hâkimiyetini ortadan kaldırdı.’’
İranlıların, Hz. Ömer’e (radıyallahu anh) düşman olmaları, onun Hz. Ali’nin (radıyallahu anh) hilafet hakkını gasbetmesinden değil, bilakis İran’ı fethemesinden kaynaklanan eski bir meseledir.>>
Browne, devamla şöyle der: << Hz. Ali b. Hüseyin’in annesinin, melikleri Yezdcurd’ün kızı olduğunu bilmeleri sebebiyle Hz.Ali b. Hüseyin’in evlâdına bağlanmakta teselli ve itminan buldular. Meliklik haklarının, dini haklarla birlikte, onun çocuklarında toplandığını kabul ettiler. Böylece onlar arasında, siyasî münasebetler hâsıl oldu. Bu sebepledir ki, İranlılar, meliklik haklarının ancak semadan ve ALLAH’tan (Celle celalühü) geldiklerine inandıklarından, meliklerini kutsallaştırdılar ve onlara sımsıkı bağlandılar.
Kaynaklar
İhsan ilahi zahir, Eş-Şia ve’s-sünne
Memduh harabi, Mevsuatu furuku’s-Şia
Ali bin nayif şuhud, Şübhatu alel rafıza ve reddiha
Alusi, Ahbaru’s-Şia