BİSMİHİ TEALA

Hz. Ali´ye(radıyalalhu anh) göre TAKVA´nin tarifi:

1-ALLAH’dan (Celle celalühü) korkmak,
2-Kur’anla amel etmek,
3-Aza razı olmak,
4-Ahiret gününe hazırlanmaktır.

TAKVA: İnsanin işlerinin kolaylaşmasina sebeptir.

وَمَن يَتَّقِ ٱللَّهَ يَجۡعَل لَّهُ ۥ مِنۡ أَمۡرِهِۦ يُسۡرً۬ا

” Kim ALLAH’tan korkarsa, ALLAH ona işinde bir kolaylık verir.” (Talak /4)

 TAKVA: Insanı seytanın zararlarından himaye etmesine sebeptir.

إِنَّ ٱلَّذِينَ ٱتَّقَوۡاْ إِذَا مَسَّہُمۡ طَـٰٓٮِٕفٌ۬ مِّنَ ٱلشَّيۡطَـٰنِ تَذَڪَّرُواْ فَإِذَا هُم مُّبۡصِرُونَ

”Takvâya erenler var ya, onlara şeytan tarafından bir vesvese dokunduğunda (ALLAH`ın (Celle celalühü) emir ve yasaklarını) hatırlayıp hemen gerçeği görürler.” (A’raf /201) 

 TAKVA: Yerden ve gökten gelecek bereketin kapılarının açılmasına sebeptir.

وَلَوۡ أَنَّ أَهۡلَ ٱلۡقُرَىٰٓ ءَامَنُواْ وَٱتَّقَوۡاْ لَفَتَحۡنَا عَلَيۡہِم بَرَكَـٰتٍ۬ مِّنَ ٱلسَّمَآءِ وَٱلۡأَرۡضِ

”O (peygamberlerin gönderildiği) ülkelerin halkı inansalar ve (günahtan) sakınsalardı, elbette onların üstüne gökten ve yerden nice bereket kapıları açardık” (A’raf /96)

 TAKVA: Kulun hakkı ve batılı birbirinden ayırma ve tanıma muvaffakiyyetine sebeptir.(Enfal:29)

يَـٰٓأَيُّہَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ إِن تَتَّقُواْ ٱللَّهَ يَجۡعَل لَّكُمۡ فُرۡقَانً۬ا

” Ey iman edenler! Eğer ALLAH’tan korkarsanız  O, size iyi ile kötüyü ayırdedecek bir anlayış verir” (Enfal /29)

 TAKVA: Muttaki kişi için genişlik ve hiç ummadığı yerden ve yönden rızkın meydana gelmesine sebeptir.

وَمَن يَتَّقِ ٱللَّهَ يَجۡعَل لَّهُ ۥ مَخۡرَجً۬ا  وَيَرۡزُقۡهُ مِنۡ حَيۡثُ لَا يَحۡتَسِبُ‌ۚ

”Kim ALLAH’tan korkarsa ALLAH ona bir çıkış yolu yaratır.  Ve onu ummadığı yerden rızıklandırır.” (Talak /2,3)

 TAKVA: ALLAH’ın evliyasından olmaya ve velayet-i ilahiyyeye nailiyyete sebeptir.

إِنۡ أَوۡلِيَآؤُهُ ۥۤ إِلَّا ٱلۡمُتَّقُونَ

” Şüphesiz onun velileri  sadece müttekılerdir.”

TAKVA: Kafirlerin tuzaklarindan ve zararlarindan korkmamaya sebeptir.

وَإِن تَصۡبِرُواْ وَتَتَّقُواْ لَا يَضُرُّڪُمۡ كَيۡدُهُمۡ شَيۡـًٔا‌ۗ

”Eğer sabreder ve mütteki, onların hilesi size hiçbir zarar vermez.” (Al-i İmran /120) 

 TAKVA: Düşmanla karşı karşıya gelindiğinde çok şiddetli anlarda semadan imdadın inmesine sebeptir.

 بَلَىٰٓ‌ۚ إِن تَصۡبِرُواْ وَتَتَّقُواْ وَيَأۡتُوكُم مِّن فَوۡرِهِمۡ هَـٰذَا يُمۡدِدۡكُمۡ رَبُّكُم بِخَمۡسَةِ ءَالَـٰفٍ۬ مِّنَ ٱلۡمَلَـٰٓٮِٕكَةِ مُسَوِّمِينَ

” Evet, siz sabır gösterir ve ALLAH’tan sakınırsanız, onlar (düşmanlarınız) hemen şu anda üzerinize gelseler, Rabbiniz, nişanlı beş bin melekle sizi takviye eder.” (Al-i İmran /125) 

 TAKVA: Düşmanlık yapmamaya ve ALLAH’ın (Celle celalühü) kullarina eziyyet etmemeye sebeptir.

قَالَتۡ إِنِّىٓ أَعُوذُ بِٱلرَّحۡمَـٰنِ مِنكَ إِن كُنتَ تَقِيًّ۬ا

”Meryem dedi ki: Senden, çok esirgeyici olan ALLAH’a sığınırım! Eğer ALLAH’tan sakınan bir kimse isen(bana dokunma).” Meryem /18)

TAKVA: ALLAH’ın (Celle celalühü) ( şeairini (seairi islamiyyeyi) yücetme ve tazim etmeye sebeptir.

وَمَن يُعَظِّمۡ شَعَـٰٓٮِٕرَ ٱللَّهِ فَإِنَّهَا مِن تَقۡوَى ٱلۡقُلُوبِ

” Her kim ALLAH’ın hükümlerine saygı gösterirse, şüphesiz bu, kalplerin takvâsındandır.” (Hacc /32) 

TAKVA: Günahların bağışlanmasına, amellerin  iyi ve kabulüne Sebeptir.

يَـٰٓأَيُّہَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَقُولُواْ قَوۡلاً۬ سَدِيدً۬ا  يُصۡلِحۡ لَكُمۡ أَعۡمَـٰلَكُمۡ وَيَغۡفِرۡ لَكُمۡ ذُنُوبَكُمۡۗ

” Ey iman edenler! ALLAH’tan korkun ve doğru söz söyleyin.  (Böyle davranırsanız) ALLAH işlerinizi düzeltir ve günahlarınızı bağışlar.” (Ahzab /70,71)

TAKVA: Hayatta iken Resulüllah’ın (Sallallahu aleyhi ve sellem) yaninda, vefatından sonra da kabri şerifinin yanında sesi alçaltmaya sebeptir.

إِنَّ ٱلَّذِينَ يَغُضُّونَ أَصۡوَٲتَهُمۡ عِندَ رَسُولِ ٱللَّهِ أُوْلَـٰٓٮِٕكَ ٱلَّذِينَ ٱمۡتَحَنَ ٱللَّهُ قُلُوبَہُمۡ لِلتَّقۡوَىٰ‌ۚ

” ALLAH’ın elçisinin huzurunda seslerini kısanlar, şüphesiz ALLAH’ın kalplerini takvâ ile imtihan ettiği kimselerdir.” (Hucurat /3)

TAKVA: Dünya ve ahirette ALLAH’ın (Celle celalühü)  muhabbetine nailolmaya sebeptir.

مَنۡ أَوۡفَىٰ بِعَهۡدِهِۦ وَٱتَّقَىٰ فَإِنَّ ٱللَّهَ يُحِبُّ ٱلۡمُتَّقِينَ

” Her kim sözünü yerine getirir ve kötülükten sakınırsa, bilsin ki ALLAH sakınanları sever.” (Al-i İmran /76)

TAKVA: İlim tahsil etmeye ve ilme mail olmaya sebeptir.

وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ‌ۖ وَيُعَلِّمُڪُمُ ٱللَّهُ‌ۗ

” ALLAH’tan korkun. ALLAH size gerekli olanı öğretiyor.” (Bakara /282)

TAKVA: Dünya ve ahirette ALLAH’ın (Celle celalühü) rahmetine nail olmaya sebeptir.

وَرَحۡمَتِى وَسِعَتۡ كُلَّ شَىۡءٍ۬‌ۚ فَسَأَكۡتُبُہَا لِلَّذِينَ يَتَّقُونَ وَيُؤۡتُونَ ٱلزَّڪَوٰةَ وَٱلَّذِينَ هُم بِـَٔايَـٰتِنَا يُؤۡمِنُونَ

” rahmetim ise her şeyi kuşatır. Onu, müttekilere, zekâtı verenlere ve âyetlerimize inananlara yazacağım.” (A’raf /156)

TAKVA: Hususi olarak, yardımcı ve destekçi olarak ALLAH’ın (Celle celalühü) bizimle beraber olmasına sebeptir.

قَالَ لَا تَخَافَآ‌ۖ إِنَّنِى مَعَڪُمَآ أَسۡمَعُ وَأَرَىٰ

” (ALLAH) Buyurdu ki: Korkmayın, çünkü ben sizinle beraberim; işitir ve görürüm.” (Ta-ha /46) 

TAKVA: Akıbet, sonuc ve neticenin muttakiler için olmasina vesiledir.

وَٱلۡعَـٰقِبَةُ لِلتَّقۡوَىٰ

” Güzel sonuç, müttekiler içindir.” (Ta-ha / 131) 

TAKVA: Salih rüya ile, insanlarin muhabbet ile dünya hayatında müjdelerin meydane gelmesine sebeptir.

 ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَڪَانُواْ يَتَّقُونَ  لَهُمُ ٱلۡبُشۡرَىٰ فِى ٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَا وَفِى ٱلۡأَخِرَةِ‌ۚ

”  Onlar, iman edip de takvâya ermiş olanlardır.  Dünya hayatında da ahirette de onlara müjde vardır.”  (Yunus /63,64)

TAKVA: Müslüman kadinların, sebeplerine tutundugu zaman, seslerini egip- büküp cilveli konusmamalarina, kalbi hasta erkeklerin tamah etmemelerine sebeptir.

 يَـٰنِسَآءَ ٱلنَّبِىِّ لَسۡتُنَّ ڪَأَحَدٍ۬ مِّنَ ٱلنِّسَآءِۚ إِنِ ٱتَّقَيۡتُنَّ فَلَا تَخۡضَعۡنَ بِٱلۡقَوۡلِ فَيَطۡمَعَ ٱلَّذِى فِى قَلۡبِهِۦ مَرَضٌ۬

” Ey Peygamber hanımları! Siz, kadınlardan herhangi biri gibi değilsiniz. Eğer (ALLAH’tan Celle celalühü) korkuyorsanız, (yabancı erkeklere karşı) çekici bir eda ile konuşmayın; sonra kalbinde hastalık bulunan kimse ümide kapılır.” (Ahzab /32)

TAKVA: Vasiyyet’de zulme düsmemeye sebeptir.

كُتِبَ عَلَيۡكُمۡ إِذَا حَضَرَ أَحَدَكُمُ ٱلۡمَوۡتُ إِن تَرَكَ خَيۡرًا ٱلۡوَصِيَّةُ لِلۡوَٲلِدَيۡنِ وَٱلۡأَقۡرَبِينَ بِٱلۡمَعۡرُوفِ‌ۖ حَقًّا عَلَى ٱلۡمُتَّقِينَ

”   Birinize ölüm geldiği zaman, eğer bir mal bırakacaksa anaya, babaya, yakınlara uygun bir biçimde vasiyet etmek ALLAH’tan korkanlar üzerine bir borçtur.” (Bakara /180) 

TAKVA: Boşanmıs kadına kocası tarafından gecimini ve nafakasını temin etmeyi emreder ve tesvik eder.

وَلِلۡمُطَلَّقَـٰتِ مَتَـٰعُۢ بِٱلۡمَعۡرُوفِ‌ۖ حَقًّا عَلَى ٱلۡمُتَّقِينَ

” Boşanmış kadınların, hakkaniyet ölçülerinde (kocalarından) menfaat sağlamak haklarıdır; bu, ALLAH korkusu taşıyanlar üzerine bir borçtur.” (Bakara /241)

TAKVA: Hidayetin meydana gelmesine vesiledir.

ذَٲلِكَ ٱلۡڪِتَـٰبُ لَا رَيۡبَ‌ۛ فِيهِ‌ۛ هُدً۬ى لِّلۡمُتَّقِينَ

”O kitap (Kur`an); onda asla şüphe yoktur. O, müttakîler  için bir yol göstericidir.” (Bakara /2) 

BİSMİHİ TEALA

ALLAH (Celle celalühü) Hucurat suresi 10.ayeti kerimesinde:

 

إِنَّمَا ٱلۡمُؤۡمِنُونَ إِخۡوَةٌ۬

‘’Mü’minler ancak kardeştirler’’ buyurmaktadır. Zira hepsi ebedi hayata sebeb olan iman esasında birleşir, din kardeşidirler. Mü’minler nerede ırkları, lisanları ne olursa olsun, nerede bulunursa bulunsunlar kardeşçe yaşayacaklar; biri diğerinin mal, can, ırz ve şerefine tecavüz etmeyecektir. İslâm şeriatı, ağır ve hafif cürüm ve kabahatlar için had ve cezalar tayin etmiş ve bunların oluşumundan önce bunlara mani olmak için nasihat ve kurallarla beraber mü’minleri iyilikle emir ve kötülükten men (emri bil ma’ruf ve nehyi anil münker) vazifesiyle mükellef kılmıştır ki bu umumi bir murakabe mahiyetindedir.

 

 Âli İmran suresinin 104. ayeti kerimesi:

 

وَلۡتَكُن مِّنكُمۡ أُمَّةٌ۬ يَدۡعُونَ إِلَى ٱلۡخَيۡرِ وَيَأۡمُرُونَ بِٱلۡمَعۡرُوفِ وَيَنۡهَوۡنَ عَنِ ٱلۡمُنكَرِ‌ۚ وَأُوْلَـٰٓٮِٕكَ هُمُ ٱلۡمُفۡلِحُونَ

‘’Sizden, hayra çağıran, iyiliği emredip kötülükten men eden bir topluluk bulunsun. İşte onlar kurtuluşa erenlerdir.’’ Bu manadadır. Bu hususta başka ayeti kerimeler ve hadis-i şerifler bulunmaktadır. Bu yüzden İslâm cemiyetin salahına taalluk eden asıl ve esasları talim etmiştir. Bir cemiyet bu emir ve talimatlara riayet ettiği müddetçe mesuldür.

 

İbn-i Abdülberrin (rahmetullahi aleyh) beyanına göre sahabe-i kiram (rıdvanullahi aleyhim ecmain) arasında tesis edilen kardeşlik kurumu ikidir. Birincisi Mekke’de hassaten Muhacirler arasında kurulmuştur. Diğeri ise Medine’de Muhacir ve Ensar arasında tesis edilmiştir. Resulü Ekrem (Sallallahu aleyhi ve sellem) Müslümanlar arasında samimiyeti takviye etmek ve bir ayrılık tehlikesine imkân bırakmamak için Muhacir ve Ensar arasında bir kardeşlik kurmayı düşündü. Hicretin 7. ayında ve mescidi saadetin bitmesinden sonra peygamber (Sallallahu aleyhi ve sellem) Muhacir ve Ensardan  kırkbeşerden doksan kişiyi Enes bin Malik’in (radıyallahu anh) evine davet etti. Buhari’nin Hz. Enes’ten (radıyallahu anh) rivayetine göre Resulullah (Sallallahu aleyhi ve sellem) ‘’İslâm’da hilf ( yemine dayalı dostluk) yoktur, din kardeşliği vardır.’’ Buyurarak bu doksan kişi arasında ikişer ikişer kardeşlik oluşturdu.

 

Ebul ferec (rahmetullahi aleyh) bu kardeşliğin tesisine iki sebeb bildirmektedir. Birincisi: Cahiliye devrinde geçerli olup arap kavmi arasında geçerli olan hilfin yerine kaim olmasıdır.Bunlar arasında verased câri idi.Cahiliye dönemine ait kabileler arasında tesis edilmiş bir çok sözleşmeler bulunmaktadır.

 

İkinci sebeb: Muhacirler Mekke’de ki mallarını evlerini bırakarak Medine’ye ihtiyaç içerisinde gelmişlerdi. Ensar onları evlerine misafir olarak almışlardı. Ensarın bu misafir perverliği dini bir kardeşlik ile kuvvetlendirilmiş böylece hiçbir milletin tarihinde görülmemiş bir sosyal dayanışma sağlanmıştır.

 

Ensarın Muhacirlere karşı yapmış olduğu evlerine almak ve mallarından istifade ettirmek suretinde kalmayıp birbirlerine mirasçı yapacak kadar hiçbir millet tarihinde görülmemiş derecede bir fedakârlığa ulaşmıştır. Bu şekilde ki veraset Bedir savaşına kadar devam etmiş,Bedir savaşının ganimetleri elde edildikten sonra Enfal suresinin:

 

وَأُوْلُواْ ٱلۡأَرۡحَامِ بَعۡضُہُمۡ أَوۡلَىٰ بِبَعۡضٍ۬ فِى كِتَـٰبِ ٱللَّهِ‌ۗ

‘’ALLAH’ın kitabına göre yakın akrabalar birbirlerine (varis olmaya) daha uygundur.’’ (Enfal/ 75) ayeti kerimesinin inzal edilmesiyle kardeşlik kurumu ile beraber tesis edilmiş olan miras nesh edilmiştir.

 

İslâm’ın kendi bireyleri arasında gerçekleştirdiği eşi ve benzeri görülmemiş bu içtimai yardımlaşmanın İslâm tarihinde birçok misali bulunmaktadır. Mesela:

 

Huzeyfetü’l Adevi (rahmetullahi aleyh) şöyle anlatmaktadır:

 

Yermük harbinde amcamın oğlunu bulup yanımdaki sudan vermek için yaralıların arasına girdim. Kendi kendime şöyle diyordum ‘’Eğer ölmemiş ise ona su verir, yüzünü yıkarım ‘’ onun yanına varınca ‘’su vereyim mi?’’ diye sordum. Bana ‘’evet’’ diye işaret etti. O sırada başka bir yaralının ‘’su’’ diye inlediği duyuldu. Amcamın oğlu ‘’suyu ona götür’’ dedi. Hemen o yaralının yanına gittiğimde Hişam bin As (radıyallahu anh) olduğunu gördüm. Ona da ‘’su vereyim mi?’’ diye sordum o esnada başka bir inilti duyuldu. Hişam bin As (radıyalalhu anh) ‘’suyu ona götür’’ dedi. Bende suyu üçüncü yaralının yanına götürdüğümde ölmüştü. Sonra Hişam bin As (radıyallahu anh) yanına döndüm o da ölmüştü, sonra amcamın oğluna döndüm, o da ölmüştü.’’ (avarifü’l maarif, sa:279) işte Müslümanların mes’udlarının halleri, son anlarında bile din kardeşlerini düşünüyor, onları kendi nefislerine tercih ediyorlar.

 

İslâm’dan önce Arapların bir gün bir kelime etrafında toplandıkları ve bir ülke teşkil ettikleri bir din ile dindar oldukları görülmüş bir şey değildi. Tersine onlar birbirleri ile dövüşür, kan davası güder ve bu uğurda kan dökerlerdi. İslâm gelir gelmez onları ALLAH’ın (Celle celalühü) birliğinde sonra kardeşliğe, eşitliğe, karşılıklı şefkat ve merhamete çağırdı. Onlarda İslâm ile müşerref olunca, İslâm onları barıştırdı, kardeş yaptı. Onlarda islâm’ın yayılmasına canlarını feda ettiler.

 

Numan bin Beşir’in (radıyalalhu anh) rivayet ettiği şu hadis-i şerif İslâm kardeşliği rabıtasını en belirgin bir biçimde ifade etmektedir:

 

‘’Mü’minler (birbirlerini sevmede, birbirlerine acımakta ve birbirlerini korumakta) bir cesed gibidir.O cesedin bir azası rahatsızlandığı zaman diğer azalarda rahatsızlanır.’’ (Buhari, Müslim) Peygamber (Sallallahu aleyhi ve sellem) bu hadis-i şeriflerinde imanı bir cesede, iman sahiplerini de o cesedin azalarına benzetmek suretiyle bütün Müslümanları manevi bir şahsiyet altında birleştirmiş, eğer bu manevi şahsiyetin herhangi bir uzvu rahatsızlanırsa diğer uzuvların da rahatsızlanacağını,dolayısıyla herhangi bir müslümanın  hukukuna,canına,ırzına tecavüz halinde bütün Müslümanların bu durumdan rahatsız olacağını (olması gerektiğini) bu hadis-i şerifi ile ifade etmektedir.İşte asıl İslâm kardeşliği bu şekilde tecelli eder.Bugün dünyanın her tarafında bulunan Müslümanlar daha mes’ul bir hayata, müstakil bir idareye kavuşmak isterlerse aralarında ki din rabıtasından istifade ederek ilmen, fikren, iktisaden bu birliğin oluşmasına çalışmalıdırlar. (Delilül falihin, c:2 sh:5)

 

Tabari’nin Hz. Huzeyfe’den (radıyalalhu anh) yaptığı bir rivayette peygamber (Sallallahu aleyhi ve sellem) şöyle buyurmaktadır:

 

‘’Kim Müslümanların işlerine ehemmiyet vermezse Müslümanlardan değildir. Sabah akşam ALLAH (Celle celalühü) için, resulü (Sallallahu aleyhi ve selem) için, Müslümanların liderleri ve bütün Müslümanlar için kalb ile, söz ile ve ameli ile nasihat etmez ise Müslümanlardan değildir.’’ (Ö. N. Bilmen,5000 hadis)

 

Yani, Müslümanların irşad ve talimine ve Müslümanların muhafazasına, aralarındaki husumetin giderilmesine, beyinsizlerini edeplendirmeye, tefrikanın izalesine, buğz ve düşmanlığın kaldırılmasına, Müslümanlardan bozulanların ıslahına gayret ve ehemmiyet vermeyen Müslümanlardan değildir.Yani kâmil bir Müslüman değildir. (tarikatı muhammediye şerhi, c:1 sh: 701)

 

Hz. Aişe’nin (radıyalalhu anha) naklattiği şu hadise bu durumu ne güzel teyid etmektedir:

 

‘’ Resulüllah (Sallallahu aleyhi ve sellem) vefat edince aşağı yukarı bütün Müslümanlar dinden çıkmaya yöneldi, nifak baş gösterdi. ALLAH (Celle celalühü) babama öyle sıkıntı ve belalar verdi ki, onların karşısında dağlar bile olsa erirdi. Ashab yağmurlu günde kurtların hücumuna uğramış koyun sürüsüne dönmüşlerdi. Yemin ederim ki ihtilafa düştükleri bir nokta oldumu babam onu halletmek için âdeta uçarcasına koşardı. Ebu Hureyre (radıyalalhu anh) bu gerçeği şu şekilde ifade etmektedir: ‘’Kendisinden başka ilah olmayan ALLAH’a (Celle celalühü) yemin ederim ki, eğer Ebu Bekir (radıyallahu anh) halife olmasaydı ALLAH’a (Celle celalühü) yeryüzünde şuurlu ibadet edilmezdi.’’ (En- Nedvi, yeniden İslâm, sh: 188)

 

Hz. Ömer’in (radıyalalhu anh) hilafetinde bir kıtlık olmuştu. Yeryüzü kapkara kesilmişti. Kıtlık 9 ay sürdü. Hz. Ömer (radıyalalhu anh) ALLAH (Celle celalühü) halka bir genişlik verinceye kadar zeytinyağından başka katık yemeyeceğine dair yemin etti.Et, yağ, süt gibi gıda maddelerini halka bıraktı. Renginin buğday renginde olmasına sebeb bu kıtlık devrinde çokça yediği zeytinyağıydı. Hz. Ömer (radıyalalhu anh) dışarı çıkarak evleri dolaşıyor, ‘’kimin ne ihtiyacı varsa bize gelsin’’, ‘’ALLAH’ım (Celle celalühü) ümmeti Muhammedin helâkını bana gösterme’’ diyordu. (Ettabakatül Kübra, c:1 sh: 18)

 

BİSMİHİ TEALA

Soru:ALLÂH (Cella celalühü) hakında ”cenab” kelimesini kullanmak caizmidir?

Cevab: الجناب  kelimesi arapça bir kelime olmasına karşın lügat manası ve halkın kullandığı mana birbirinden farklıdır.

Türkçede bu kelime genellikle ”saygı” ifadesi olarak kullanılmakta. Türkçe’de, ululama, yüceltme, övgü ve saygı ifade eden manalara gelmekle beraber,en ünlü “Arapça-Arapça” sözlüklerinden biri olan Feyyûmî’ye (rahmetullahi aleyh) ait “Misbâhu’l-munîr” isimli eserde  ”CENÂB’ın manası: evin önündeki boş olan saha.” olarak manalandırılmaktadır.

Hadis ve fıkıh alimleri  ALLÂH (Celle celalühü) hakkında “Cenâb” kelimesinin kullanılmasına karşı insanları uyarmışlardır.

 Şeyhu’l-İslam Zekeriyya el-Ensârî (rahmetullahi aleyh) bu konu hakkında şu ifadeleri kullanmaktadır:

 ”İmam ve hadis hafızı olan el-Irâkî’ye (rahmetullahi aleyh) ALLÂH (Celle celalühü) hakkında söylenen “VE CENÂB-I RAFÎ’” sözünün kullanılması caiz midir?” diye sorulunca, o da şöyle cevap veriyor:

“ALLÂH’ı (Celle celalühü) bununla isimlendirmek caiz değildir ve bununla yemin de geçerli olmuş olmaz. ALLÂH’ı (Celle celalühü) bununla isimlendirmek veya bunu O’nun hakkında kullanmak ALLÂH’ın (Celle celalühü) isimleri hususunda ilhâttır (tahriftir, değiştirmedir).” (Esna’l-metâlibi şerhu Ravdu’t-tâlib:c:4 sh:276)

Her ne kadar الجناب kelimesi hakkında bu şekilde pek uygun olmadığı söyleniyorsa da ”kelam insanların kullandıkları manaya göre değer kazarnır” usul kaidesi gereği türkçemizde bu ifade saygı ifadesi olarak kabul gördüğü için kullanılmaması diye bir şey söylemek pek mümkün değil.